អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលនិងបញ្ញវន្តខ្មែររិះគន់អ្នកនយោបាយថៃ ខែ វិច្ឆិកា 19, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in ព័ត៌មាន.1 comment so far
ដោយ សាវយុត
2008-11-18
ថ្មីៗនេះ អ្នកនយោបាយថៃបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍អះអាងថា ប្រាសាទព្រះវិហារនិងវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វរៈ ជាទឹកដីរបស់ថៃ ដែលនាំឲ្យមានប្រតិកម្មតបតពីមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ។
RFA Photo/Keo Nimol
ប្រាសាទព្រះវិហារនៅលើកំពូលភ្នំដងរែក នៃខេត្តព្រះវិហារ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
ក្រុមមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាល អ្នកប្រវត្តិសាស្រ្ដនិងបញ្ញវន្តខ្មែរបានសម្ដែងប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងដោយប្រើពាក្យសម្ដីធ្ងន់ៗប្រឆាំងនឹងប្រទេសថៃ ដែលបានអះអាងតាមរយៈសេចក្ដីថ្លែងការណ៍កាលពីពេលថ្មីៗថា ប្រាសាទព្រះវិហារនិងទីវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វរៈគឺជាទឹកដីថៃ ហើយបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាថា ការធ្វើបុណ្យកឋិនទៅកាន់ទីវត្តនិងដោតទង់ជាតិចំនួន ៣ ព្រមទាំងការដាក់ស្លាកសញ្ញាប៉ាណូធំៗរបស់អង្គការយូណេស្កូ នៅលើប្រាសាទព្រះវិហារមិនបានសុំការអនុញ្ញាតពីភាគីថៃ ដែលជាការរំលោភទៅលើអធិបតេយ្យនិងបូរណភាពទឹកដីរបស់ថៃនោះ។
អ្នកប្រវត្តិសាស្រ្ដនៃប្រទេសកម្ពុជា លោកបណ្ឌិត រស់ ចន្រ្តាបុត្រ បានបញ្ចេញប្រតិកម្មកាលពីព្រឹកថ្ងៃច័ន្ទ ទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ថា អ្វីដែលអ្នកនយោបាយថៃបានធ្វើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍តាមរយៈក្រសួងការបរទេសថៃនោះ គ្រាន់តែជាការបន្តមហិច្ឆតារបស់ខ្លួនមកលើកម្ពុជា ហើយទង្វើទាំងអស់នេះ ក៏សបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា ទៅអនាគតរាល់ការចរចាពីបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនិងធ្វើឲ្យមានឧបសគ្គច្រើនដោយសារអ្នកនយោបាយរបស់ថៃបានបំពុលគ្រប់បរិយាកាសយកកម្ពុជាធ្វើជាចំណាត់ខ្មាំងក្នុងនយោបាយរបស់គេនិងមហិច្ឆតាពង្រីកទឹកដី។
លោក រស់ ចន្រ្តាបុត្រ បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា បើនិយាយអំពីឯកសារផ្លូវច្បាប់មានគ្រប់គ្រាន់ជាង ១០០ឆ្នាំមកហើយ ដែលថៃបានទទួលស្គាល់ទាំងសន្ធិសញ្ញា ទាំងផែនទីថា ប្រាសាទព្រះវិហារនិងតំបន់ជុំវិញជាទឹកដីរបស់ខ្មែរ។
លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «គណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនបារាំងនិងសៀម ហើយខាងបារាំងជាអ្នកតំណាងឲ្យប្រទេសកម្ពុជា ធ្វើការជាង ២ឆ្នាំ តាំងតែពីដើមឆ្នាំ១៩០៥ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩០៧។ ពីរឆ្នាំជាងគឺថា គណៈកម្មការនេះ បានធ្វើការងារហ្នឹងរហូតមកដល់ឆ្នាំ១៩០៧ ដែលចេញជាសន្ធិសញ្ញាថ្មីមួយទៀតនោះ យើងឃើញថា ថៃក៏បានទទួលស្គាល់នូវការកំណត់ព្រំដែនបោះបង្គោលទាំងអស់ហ្នុងដែរ។ ចាប់ពី ១៩០៧មក ខាងបារាំងហ្នឹង ក៏បានបោះពុម្ពផ្សាយនូវផែនទីឲ្យចេញជារូបរាងទៅតាមអ្វីដែលគណៈកម្មការចម្រុះរបស់ថៃនិងបារាំងបានស្រុះស្រួលគ្នាមកហើយ។ ស្រុះស្រួលគ្នាទាំងអស់ហ្នឹង មិនមែនស្រុះស្រួលតែមាត់ទេ សុទ្ធតែមានរបាយការណ៍ដល់ទៅ ២៥របាយការណ៍រវាងបារាំង ហើយនិងសៀម»។
ចំណែកសកលវិទ្យាធិការរងនៃសកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រងនិងជាបេក្ខជនថ្នាក់បណ្ឌិតផ្នែកច្បាប់របស់រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា លោក សេង ប៊ុនធឿន បានហៅការអះអាងរបស់ថៃ ដែលថាតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារនិងទីវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វរៈគឺជាទឹកដីថៃនោះ គឺជាការមិនចេះអៀនខ្មាសនិងជាការបំភ្លៃប្រវត្តិសាស្រ្ដ។
លោក សេង ប៊ុនធឿន មានប្រសាសន៍យ៉ាងដូច្នេះ ៖ «ខ្ញុំបានទៅដល់កាលពីថ្ងៃទី១៦ ថ្មីៗនេះ អ្នកស្រុកអតីតខ្មែរក្រហមដែលនៅរស់នៅឡើយនៅតំបន់នោះ គាត់ថាដីហ្នឹង តាម៉ុក ដែលជាអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម គាត់ទៅនៅចំវត្តមួយដែលមានទង់ជាតិថៃនោះ អ៊ីចឹងអាហ្នឹងក៏ជាឯកសារមួយដែរ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅកន្លែងហ្នឹង គាត់ស្គាល់ទឹកដីកន្លែងហ្នឹង ដីហ្នឹងគឺជាដីរបស់ខ្មែរ ប៉ុន្តែថៃកំពុងតែរំលោភ។ សុំឲ្យថៃមើលប្រវត្តិសាស្រ្ដឡើងវិញ បង្រៀនប្រវត្តិសាស្រ្ដឲ្យកូនថៃផង កុំឲ្យចេះតែមកថារបស់គេជារបស់ឯងអ៊ីចឹងតទៅទៀត គួរឲ្យខ្មាសអៀន»។
សូមបញ្ជាក់ថា ប្រតិកម្មរបស់អ្នកប្រវត្តិសាស្រ្ដនិងបញ្ញវន្តខ្មែរនេះ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា កន្លងមក ក្រសួងការបរទេសថៃបានសរសេរលិខិតតវ៉ាមួយច្បាប់បញ្ជូនមកក្រសួងការបរទេសខ្មែរ ដោយអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលថៃតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការធ្វើបុណ្យកឋិនមួយនៅក្នុងវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វរៈ ជាមួយនិងការដោតទង់ជាតិចំនួន ៣ ស្លាកប៉ាណូយូណេស្កូធំៗនៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារដោយមិនមានការអនុញ្ញាតពីភាគីថៃ ហើយថា កម្ពុជាបានរំលោភលើអធិបតេយ្យនិងបូរណភាពទឹកដីរបស់ថៃផង។
ទោះយ៉ាងណាប្រធានគណៈកម្មការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា លោក វ៉ា គឹមហុង មិនបានអធិប្បាយជុំវិញបញ្ហានោះនៅឡើយទេ ដោយលោកជំរុញឲ្យសួរទៅមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសខ្មែរ ដែលជាអ្នកបានទទួលលិខិតទាំងនោះ។
លោក វ៉ា គឹមហុង មានប្រសាសន៍ថា ៖ «សួរទៅក្រសួងការបរទេស គេអ្នកទទួលលិខិតហ្នឹង គេអាចឲ្យមតិម៉េចៗ គេកំពុងរៀបចំឆ្លើយទៅវិញ តាមខ្ញុំដឹង ព្រោះលោកជាអ្នកទទួលជំនួយស្មារតីពីប្រទេសថៃ ខ្ញុំអត់ចង់និយាយថែមទៀតទេ»។
ក៏ប៉ុន្តែពេញមួយថ្ងៃច័ន្ទ គ្មានមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសខ្មែរណាម្នាក់ បានឆ្លើយតបឲ្យដឹងពីចំណាត់ការនោះយ៉ាងណានៅឡើយ។
រដ្ឋលេខាធិការនិងជាអ្នកនាំពាក្យទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី លោក ផៃ ស៊ីផាន បានធ្វើការបដិសេធចោលចំពោះការអះអាងរបស់ក្រសួងការបរទេសថៃ ដែលថាទីវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វរៈ ជាទឹកដីថៃ ជាមួយនឹងការលើកទង់ជាតិនិងការលើកប៉ាណូរបស់អង្គការយូណេស្កូ ដែលតម្រូវឲ្យចាំបាច់សុំការអនុញ្ញាតពីភាគីថៃនោះ។
លោក ផៃ ស៊ីផាន មានប្រសាសន៍ថា ៖ «ច្រានចោលនូវការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានគ្រឹះ ត្បិតអីវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វរៈបានសង់ ហើយតំបន់ហ្នឹងគឺស្ថិតនៅលើដីខ្មែរចំនួន ១០០ឆ្នាំមកហើយ ជាពិសេសតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ តាមរយៈផែនទីឧបសម្ព័ន្ធបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា របស់កម្ពុជា។ យើងទើបតែប្រទះឃើញនៅខែកក្កដា ២០០៨នេះទេ ដែលថៃបានចល័តទ័ពរបស់ខ្លួនមកបោះទីតាំងមកលើតំបន់កម្ពុជា តាមពិត គាត់[ថៃ]ទេជាអ្នកមកនៅលើដីកម្ពុជា»។
ចំណែកអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ បានមានប្រសាសន៍ថា អ្វីដែលថៃតវ៉ានោះប្រហែលជាថៃមិនមានអ្នកចេះច្បាប់និងមិនបានពិនិត្យលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ ពីព្រោះនៅតំបន់ជុំវិញប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានតុលាការអន្តរជាតិសម្រេចក្ដីប្រគល់មកឲ្យជាទឹកដីរបស់ខ្មែរ។
ចំណែកឯប្រាសាទព្រះវិហារកាលណាបានបញ្ចូលទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករួចហើយ គឺត្រូវតែបោះសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីការពារ។
លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ មានប្រសាសន៍ថា ៖ «ថៃធ្វើអ៊ីចឹង គួរខ្មាសអន្តរជាតិ ថៃមានប្រជាជនជាង ៨០លាននាក់ រកអ្នកជំនាញច្បាប់ស្រួលបួលមិនបាន។ ក្រសួងការបរទេសថៃគួរតែមើលច្បាប់អន្តរជាតិឡើងវិញ។ កន្លែងមួយដែលប្រកាសថា ជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកគឺត្រូវតែបោះហើយ ហើយទី២ យើងបោះនៅព្រះវិហារគឺតុលាការអន្តរជាតិ កាលពីឆ្នាំ១៩៦២ បានកំណត់រួចហើយ គេឲ្យថៃហ្នឹង១០ឆ្នាំដើម្បីរកទឡ្ហីករណ៍ថ្មីដើម្បីតវ៉ា អ៊ីចឹងពី ៦២ ដល់ ២០០៨ វាហួសឆ្ងាយណាស់។ ប្រហែលជាក្រសួងការបរទេសថៃដូររដ្ឋមន្រ្តីច្រើនពេក គាត់អត់មានអ្នកដែលយល់ការងារច្បាប់ច្រើន»។
អ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់របស់ប្រទេសកម្ពុជា បាននិយាយថា យោងតាមឯកសារផ្លូវច្បាប់ ប្រទេសថៃត្រូវតែបោះបង់ចោលការរំលោភបំពានមកលើបូរណភាពទឹកដីខ្មែរ។
បើនិយាយពីអនុសញ្ញានិងសន្ធិសញ្ញាស្ដីពីការកំណត់ព្រំដែនធ្វើឡើងដោយគណៈកម្មការចម្រុះបារាំង-សៀម ចាប់ពីឆ្នាំ១៩០៤ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩០៨ រដ្ឋាភិបាលថៃបានចុះហត្ថលេខាទទួលស្គាល់សីមាព្រំដែន ដូចជាថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩០៥ រដ្ឋាភិបាលសៀមបានស្នើឲ្យមន្រ្តីលេខាបារាំងធ្វើផែនទីព្រំដែនតំបន់នានា ហើយសំណើនេះមានការយល់ព្រមរបស់សមាជិកក្រុមសៀមផងដែរ។
ក្នុងឆ្នាំ១៩០៨ រដ្ឋាភិបាលបារាំងបានផលិតផែនទីចំនួន១១ផ្ទាំង ដែលក្នុងនោះមានចំនួន ៦ផ្ទាំងគ្របដណ្ដប់ព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ តាមសំណើរបស់រដ្ឋាភិបាលសៀម ហើយនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩០៨ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់សៀមធំៗ មានរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ គណៈកម្មការព្រំដែន ឯកអគ្គរាជទូតសៀមប្រចាំនៅប្រទេសអង់គ្លេស ប្រទេសអាមេរិក រុស្សី បារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ជាដើមបានទទួលផែនទីទាំងអស់នោះ៕
ប្រភព៖ អាស៊ីសេរី
កាលប្បវត្តិនៃជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃនៅក្បែរប្រាសាទព្រះវិហារ (ភាគ៥) ខែ វិច្ឆិកា 19, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in ប្រវត្តិសាស្ត្រ.add a comment
ដោយ ផាន សូផាត
2008-11-18
នៅថ្ងៃ១៩ កក្កដា មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដឹកនាំក្រុមអ្នកកាសែតជាច្រើននាក់ទៅកាន់ប្រាសាទព្រះវិហារ និងបានធ្វើសន្និសីទកាសែតមួយនៅទីនោះ។
RFA Photo/Keo Nimol
ទាហានខ្មែរអង្គុយជាមួយទាហានថៃនៅក្បែរប្រាសាទព្រះវិហារ ជាប់ព្រំដែនថៃក្នុងខេត្តព្រះវិហារ នាថ្ងៃទី ១៨ កក្កដា ២០០៨ ។
សមាជិកសភាតំណាងរាស្រ្តគណបក្សសមរង្ស៊ីនៃប្រទេសកម្ពុជា បានទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលខ្មែរដាក់ពាក្យបណ្ដឹងជាបន្ទាន់ទៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (អ.ស.ប.) ដើម្បីធានានូវបូរណភាពទឹកដីខ្មែរ ។
ការទាមទារនេះធ្វើឡើងនៅក្រោយពីមានការអះអាងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក សាម៉ាក់ ស៊ុនថរៈវេដ ថា ទឹកដីត្រង់តំបន់វត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វរៈ ឬវត្តប្រាសាទព្រះវិហារ គឺជាទឹកដីថៃ មិនមែនជាទឹកដីកម្ពុជានោះឡើយ ។
នៅថ្ងៃ១៩ កក្កដា នោះដែរទាំងប្រទេសកម្ពុជានិងថៃ បានបង្កើនកម្លាំងទ័ពនិងមានការប្រឈមមុខដោយអាវុធធុនធ្ងន់ផងនៅតំបន់មានជម្លោះនោះ ទោះបីមានការប្រកាសពីដំណើរការចរចារវាងរដ្ឋមន្រ្តីការពារប្រទេសខ្មែរ គឺលោក ទៀ បាញ់ និងអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពថៃ នៅថ្ងៃទី ២១ ខែកក្កដា ២០០៨ នោះក៏ដោយ។
នៅថ្ងៃដដែលនោះដែរមានព័ត៌មានស្តីពីប្រទេសកម្ពុជាបានដាក់សំណើទៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីកោះប្រជុំអំពីបញ្ហាជម្លោះព្រំដែននេះ។
អតីតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរដែលឈ្នះក្តីលើប្រទេសថៃ និងបានបង្ខំឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងបាងកក ប្រគល់ប្រាសាទព្រះវិហារមកខ្មែរវិញកាលពីឆ្នាំ១៩៦២ បានមានបន្ទូលប្រាប់មន្ត្រីខុទ្ទកាល័យព្រះបរមរាជវាំងថា ប្រាសាទព្រះវិហារគឺជាប្រាសាទខ្មែរដែលប្រទេសថៃតែងតែប្រាថ្នាចង់បាន។
មន្ត្រីខុទ្ទកាល័យព្រះបរមរាជវាំង លោក អ៊ុំ តារាវុធ បានមានប្រសាសន៍រំឭកបន្ទូលអតីតព្រះមហាក្សត្រយ៉ាងនេះថា ៖ «[ព្រះមហាវីរក្សត្រ]លោកមានព្រះរាជតម្រិះមួយ គឺលោកថា រឿងនេះមិនអាចចប់អ៊ីចឹងទេ វាត្រូវតែមានការបន្ត ព្រោះភាគីថៃតែងតែលួចគយគន់មកលើប្រទេសកម្ពុជាយើង កុំថាឡើយត្រឹមប្រាង្គប្រាសាទព្រះវិហារ សូម្បីតែខេត្តដែលព្រះមហាវីរក្សត្រលោកទាមទារបានក្នុងឆ្នាំ១៩៤៧ ក៏ព្រះរាជាណាចក្រថៃ…»។
ចូលដល់ថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ មន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ បានប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនបានសុំអន្តរាគមន៍ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ (អ.ស.ប.) ឬភាគីទី៣ណាក្នុងករណីទាហានថៃ កំពុងតែឈរជើងនៅក្នុងដែនដីរបស់កម្ពុជានោះទេ។
លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ «មិនដូចអ្វីដែលកាសែតនៅខាងក្រៅ ដែលបាននិយាយថា កម្ពុជាសុំអន្តរាគមន៍ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ព្រោះកន្លងមកនេះ យើងគ្រាន់តែឲ្យស្ថានបេសកកម្មអចិន្ត្រៃយ៍របស់កម្ពុជាប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ធ្វើលិខិតដើម្បីជម្រាបជូនអំពីសភាពការណ៍នេះទៅប្រធានមហាសន្និបាតនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីជម្រាបជូនអំពីសភាពការណ៍និងមូលហេតុនៃទំនាស់រវាងកម្ពុជានិងថៃ លើបញ្ហាតំបន់ជិតព្រំដែនព្រះវិហារនេះ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែជូនដំណឹង និងសុំឲ្យផ្ញើលិខិតនេះ ចែកលិខិតផ្លូវការជូនសមាជិកតែប៉ុណ្ណឹងទេ គឺមិនបានសុំអន្តរាគមន៍ពីអង្គការសហប្រជាជាតិទេ»។
នៅថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា រដ្ឋមន្រ្តីការពារប្រទេសខ្មែរលោក ទៀ បាញ់ និងអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពថៃ លោក ប៊ុនស្រាង នីបប្រាឌីត បានបើកកិច្ចចរចាគ្នានៅស្រុកអារញ្ញ ខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ ដែលពុំបានទទួលលទ្ធផលអ្វីឡើយ ក្រៅពីការឯកភាពមិនវាយប្រយុទ្ធគ្នាប៉ុណ្ណោះ។
នៅថ្ងៃដដែលនេះដែរ ប្រធានសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថា អាស៊ាន បានអំពាវនាវឲ្យភាគីខ្មែរនិងថៃ មានការអត់ធ្មត់ឲ្យបានអតិបរមាចំពោះបញ្ហាប្រឈមមុខដាក់គ្នាផ្នែកយោធានៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ។
ប្រធានសមាគមអាស៊ាន លោក George Yeo ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសសិង្ហបុរី បានសម្ដែងសេចក្ដីបារម្ភចំពោះការប្រឈមមុខផ្នែកយោធានោះ ហើយក៏បានអំពាវនាវឲ្យភាគីទាំងសងខាងដោះស្រាយបញ្ហាដោយមិត្តភាពក្នុងស្មារតីសាមគ្គីភាពអាស៊ាន និងភាពជាអ្នកជិតខាងល្អនឹងគ្នា។
នៅថ្ងៃទី២២ កក្កដា ប្រទេសថៃ បានបដិសេធការចូលរួមជួយដោះស្រាយជម្លោះពីបណ្តាប្រទេសក្នុងសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (ASEAN) ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែននោះ។
ការប្រកាសរបស់ប្រទេសថៃនោះ គឺស្របពេលដែលមានការបើកកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាននៅប្រទេសសិង្ហបុរី។
អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ (អ.ស.ប.) លោក បាន គីមូន បានអំពាវនាវដល់កម្ពុជានិងថៃ ឲ្យរក្សាភាពអត់ធ្មត់ និងសង្ឃឹមថា ការដោះស្រាយបញ្ហានៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ នឹងធ្វើតាមការចរចាដោយសន្តិវិធី និងការទូត និងការបញ្ចៀសរាល់អំពើហិង្សា។
នៅថ្ងៃដដែលនោះ ស្ថានភាពប្រឈមមុខគ្នាដោយកម្លាំងយោធារវាងកម្ពុជានិងថៃ នៅតែមានសភាពគួរឲ្យកត់សម្គាល់ជាដដែល ក្រោយការចរចារវាងគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ មិនបានសម្រេច។
ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិប្រទេសកម្ពុជា លោក ទៀ បាញ់ បានមានប្រសាសន៍ថា ការចរចាបានជាប់គាំងនៅត្រង់ចំណុចមួយ ដែលថៃស្នើឲ្យសើរើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនខ្មែរ-ថៃសាឡើងវិញ ប៉ុន្តែការសើរើនោះ មិនបានផ្អែកតាមសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនខ្មែរសៀម ឆ្នាំ១៩០៤ និងឆ្នាំ១៩០៧ ដែលអន្តរជាតិបានទទួលស្គាល់នោះឡើយ។
យោងតាមឯកសាររបស់ថៃ ការស្នើឲ្យសើរើព្រំដែនខ្មែរថៃ ប្រវែង៨០៥គីឡូម៉ែត្រតាមតែការចង់បានរបស់ថៃនោះនឹងអាចធ្វើឲ្យកម្ពុជា បាត់បង់ប្រាសាទព្រះវិហារដែលបានទាមទារពីថៃមកវិញតាមរយៈក្តីតុលាការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេ នាឆ្នាំ១៩៦២។
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានចោទប្រកាន់ប្រទេសថៃថា បានបំពានដោយខុសច្បាប់ ក្នុងការបញ្ជូនទ័ពមកកាន់ទឹកដីដែលមានជម្លោះនៅក្នុងតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ។ នៅក្នុងលិខិតមួយច្បាប់ដែលបានផ្ញើទៅឲ្យអង្គការយូណេស្កូ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានឲ្យដឹងថា ការបញ្ជូនទ័ពនោះ គឺជាការគំរាមកំហែងចំពោះសន្តិភាពក្នុងតំបន់ ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ រដ្ឋាភិបាលបានជូនដំណឹងដល់ប្រជាជនខ្មែរទូទាំងប្រទេសឲ្យដឹងថា ប្រទេសថៃកំពុងតែធ្វើការឈ្លានពានលើអធិបតេយ្យជាតិខ្មែរហើយ៕
ប្រភព៖ អាស៊ីសេរី
Thais protest Cambodian flags, signage at Preah Vihear ខែ វិច្ឆិកា 19, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in News.add a comment
| Written by Meas sochea and Brendan Brady | |
| Wednesday, 19 November 2008 | |
Bangkok cries foul, claiming Cambodian officials violated Thailand’s sovereignty during a November 7 temple ceremony
 Photo by: HENG CHIVOAN
A Cambodian Unesco Commission flag flies over Preah Vihear temple. THE Thai government has lodged an official complaint with Cambodia for having put up flags and signs at the hotly disputed Preah Vihear temple, saying they were raised in Thai territory. “ The Royal Thai government will not tolerate the construction or erection of signpost/emblem or any structure outside” the area defined as belonging to Cambodia by the World Heritage Committee in July, the Thai Foreign Affairs Ministry said in a letter obtained Tuesday. A separate statement posted on the Thai foreign affairs website called the move “ a flagrant and willful violation of Thailand’s sovereignty and territorial integrity” . Cambodian officials on November 7 raised Cambodian and World Heritage flags at the 11th-century monument and unveiled signs declaring the temple international cultural property under special protection, in a ceremony not attended by UN officials. They said the effort was to protect the temple and accused Thai troops of damaging it during a border clash the previous month. Council of Ministers spokesman Phay Siphan defended Cambodia’s action, saying, “ Raising the national flag and Unesco flag was proper to protect that area because it has been listed as Cambodian, and as a World Heritage site” . “ Since 1962, the map accepted by the International Court of Justice has been used and shows this land belongs to Cambodia, so we’re not sure why they should be complaining.” But he was confident the latest spat would not interrupt progress in negotiations over border demarcation. Preah Vihear, which sits on an escarpment on the Thai border, was given heritage status in July. A tense military standoff over contested border territory has followed. |
កម្ពុជា និងថៃធ្លាក់ក្នុងសង្គ្រាមពាក្យសម្តីការទូតជាថ្មីម្ដងទៀត ខែ វិច្ឆិកា 19, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in ព័ត៌មាន.add a comment
ប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ បានឈានទៅដល់សង្គ្រាមពាក្យសម្តីការទូតជាថ្មីមួយទៀត បន្ទាប់ពីប្រទេសថៃបានអះអាងថា វត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ ស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីរបស់ថៃ ហើយថាកម្ពុជា បានធ្វើការហែកថិនទៅកាន់វត្តនោះដោយរំលោភទឹកដីរបស់ខ្លួន។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជា បានចាត់ទុកការអះអាងរបស់ថៃបែបនេះថា គ្មានមូលដ្ឋានផ្នែកច្បាប់ហើយក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា គ្រោងនឹងធ្វើលិខិតប្រតិកម្មចំពោះរឿងនេះ។ លោក ដែន សីម៉ា ជូនរបាយការណ៍ពីទីក្រុងភ្នំពេញ៖
លោក ផៃ ស៊ីផាន មន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យ និងរដ្ឋលេខាធិការទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញថា ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា នឹងធ្វើលិខិតមួយប្រតិកម្មទៅនឹងកំណត់ទូត របស់ក្រសួងការបរទេសថៃដែលថាវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីរបស់សៀម និងបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាថា បានធ្វើបុណ្យចូលវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈដោយមិនផ្តល់ព័ត៌មានដល់ប្រទេសសៀម។
លោកបន្ថែមទៀតថា ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា នឹងធ្វើលិខិតនោះឲ្យបានឆាប់បំផុតនៅក្នុងសប្តាហ៍នេះ។ លោក ផៃ ស៊ីផាន បានពន្យល់ថា វត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈគឺជារបស់ខ្មែរហើយ យើងនៅទីនោះ១០០ឆ្នាំ មកហើយ។យើងមានឯកសារក្រដាសស្នាមគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីបញ្ជាក់ថា វត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈគឺ ជារបស់ខ្មែរពិសេសសាលក្រមឆ្នាំ១៩៦២។
លោកបាននិយាយបន្ថែមទៀតថា គ្មានមូលដ្ឋានផ្លូវច្បាប់ណាមួយ ដែលថៃត្រូវនិយាយដូច្នេះឡើយ។ជាមួយគ្នានេះ លោក ផៃ ស៊ីផាន ក៏បានសម្តែងការសោកស្តាយថា ប្រទេសសៀម មិនគួរស្រែកបែបនេះដែលនាំអោយល្អក់កករទៅដល់ការពិភាក្សារកដំណោះស្រាយព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរឡើយ។លោកផៃ ស៊ីផាន បញ្ជាក់ថា ប្រទេសថៃមិនគួរប្រើយុទ្ធសាស្ត្រសង្គ្រាមពាក្យសម្តីឡើយ ហើយគួរតែប្រើច្បាប់អន្តរជាតិ ដើម្បីរក្សាមិត្តភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ។
សំឡេងលោកផៃ ស៊ីផាន
ប្រទេសសៀមកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា បានធ្វើឯកសារជំនួយស្មារតីមួយមកអោយកម្ពុជា ដោយចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាបានរំលោភអធិបតេយ្យភាពទឹកដីរបស់ខ្លួន ដោយបានហែកថិនចូលមកកាន់វត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ។យោងទៅតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានផ្លូវការថៃ បានឱ្យដឹងថា ប្រទេសសៀមបានប្រើពាក្យធ្ងន់ៗនៅក្នុងការចោទប្រកាន់របស់ខ្លួន។
ទីភ្នាក់ងារនេះបានដកស្រង់ខ្លឹមសាររបស់ឯកសារជំនួយស្មារតីនោះ ដែលនិយាយថា សកម្មភាពបែបនេះត្រូវចាត់ជាការរំលោភដោយចេតនា និងច្បាស់ក្រឡែតទៅលើអធិបតេយ្យភាពពីកម្ពុជា ពីព្រោះហ្វូងមនុស្សបានដើរចូលទឹកដីថៃដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីប្រទេសថៃ។
ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយចុះ វត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ នេះគឺព្រះសង្ឃកម្ពុជាបានគង់នៅទីនោះជាយូរមកហើយ។ ចំណែកប្រជាជនកម្ពុជាក៏បាននាំគ្នាទៅធ្វើបុណ្យទាននៅលើវត្តនោះតាំងពីយូរយារមកហើយដែរ តាំងពីមុនពេលដែលទ័ពសៀម បានចូលមកឈ្លានពាននៅថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដាឆ្នាំ២០០៨ មកម្ល៉េះ៕
(រាយការណ៍ដោយ ដែន សីមា)
