កាសែតថៃបំផុសខ្មែរធ្វើមន្តអាគមនាថ្ងៃ១សីហានេះ ខែ សីហា 1, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in ព័ត៌មាន.4 comments
សមយុទ្ធយោធារបស់ទ័ពសៀមនៅក្បែរច្រកព្រំដែនជាំស្រងាំប្រកាសថាធ្វើរយៈពេល១ខែ ខែ សីហា 1, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in ព័ត៌មាន.add a comment
Sihanouk Would Resist Thai ‘Invasion’ ខែ សីហា 1, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in News.add a comment
Original report from Phnom Penh 31 July 2008 |
As Cambodian and Thai officials sought to resolve the continued military standoff at Preah Vihear temple, former king Norodom Sihanouk re-issued a statement this week saying he was willing to raise an army if the Thais invaded the country.
Sihanouk is scheduled to leave for Beijing Friday for the opening of the 2008 Summer Olympics, but he posted in his weekly Bulletin Mensuel de Documentation, or BMD, on Monday, “ even though I am getting older, I would go to the bush to attack a Thai invasion.”
The statement used the French word “ maquis” for bush, a reference to raising resistance.
Government spokesman Khieu Kanharith said neither war nor violence would not be an option in the standoff, which began July 15 when Thai troops occupied a pagoda near Preah Vihear temple.
Thousands of soldiers are deployed on each side of the border, as well as tanks, artillery and other heavy weapons.
The BMD message was a reposting of statements Sihanouk made following anit-Thai riots in Phnom Penh in 2003, and they met with mixed support from current Cambodian officials.
Prince Sisowath Thomico, a former adviser to Sihanouk, said the words carried as much meaning as they had five years ago.
“ Even though he wrote it in 2003, until now it reflects his own views,” Prince Thomico said.
“ Even though he’s getting old, he still has resistance to maintain our heritage, especially our Preah Vihear land, which he won in the Hague in 1962,” said Funcinpec lawmaker Khieu Son, a former military officer under Lon Nol and Sihanouk.
CPP adviser Dien Del, former commander-in-chief during the Lon Nol and Sangkum Reastr Nyum regimes, said Thursday he had not seen the king’s statement, but added the Preah Vihear crisis should be solved through peaceful negotiation.
“ Don’t forget that we are smaller than Thailand,” he said. “ Please give time to the politicians so that they can negotiate in a peaceful way, because war is difficult and the Thais have more troops than us and more modern weapons.”
“ I am now 76 years old, so I cannot lead the armed forces to fight any more,” Dien Del said. “ We cannot knock our heads with iron.”
Cambodian military commanders wary of Preah Vihear detente ខែ សីហា 1, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in News.add a comment
Written by Sambath Teth
Thursday, 31 July 2008
CAMBODIAN military commanders at Preah Vihear reacted cautiously to news this week that Thai and Cambodian leaders had tentatively agreed to redeploy troops from nearby the historic temple, but said they had yet to receive orders to move from their positions and would remain ready for combat until they were told to stand down.
“I received no order to withdraw troops,” said Lieutenant General Chea Saran, a deputy infantry commander on the de facto front line just hundreds of metres from the 11th-century Hindu ruins where hundreds of Thai and Cambodian soldiers have massed.
“While the meeting results were not yet good, tensions have eased,” he added, referring to Monday’s crisis talks in Siem Reap.
“Cambodia has no problem withdrawing its armed forces – we can do it at any time but the Thai soldiers have to do this as well.”
In the two weeks since the military standoff between Cambodia and Thailand began, soldiers from both sides have battled cold, hunger and boredom while the countries’ leaders traded diplomatic barbs and refused to relinquish any territory around the temple.
Cambodian and Thai troops remained bivouacked within metres of each other Tuesday, sometimes trading jokes or cigarettes.
Relations for the most part have remained cordial during the standoff, with guns being drawn only once last week after dozens of Cambodian monks entered a pagoda where Thai troops had rallied.
The ambiguous ending to Monday’s talks have only added to the uncertainty over how the largest military buildup in years would be resolved.
“Top officials are doing the negotiating with the Thai side but we, the soldiers, are continuing to do our duty and remain on alert … we are waiting for our orders,” said Nuon Nov, deputy commander of Military Region 4, saying, however, the border demarcation by both Thai and Cambodian soldiers was continuing.
Others said they were excited to hear that talks had moved forward following last week’s breakdown of negotiations and fears that the crisis would erupt into violence amid reports that more troops and heavy equipment, including tanks and artillery, were being deployed on both sides of the border.
“I am excited to hear that both sides have agreed to withdraw their armed forces from the pagoda – it eases tensions at the temple,” said Chan Sokhon, a former Khmer Rouge guerrilla who said he served alongside Thai troops in the early 1980s during the fight against Vietnamese soldiers.
“War is no good at all. Neither side would benefit if they go to war,” he added.
Foreign ministers forecast gradual temple resolution ខែ សីហា 1, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in News.add a comment
Cambodia and Thai foreign ministers emerged from epic crisis talks in Siem Reap earlier this week with a recommendation that troops from both countries be withdrawn from disputed territory near Preah Vihear temple in a move that is hoped to end a military stand off that is entering its third week.
Following 12 hours of talks on Monday, the ministers announced an agreement to return to their governments with recommendations for a quick drawdown of their respective troops from Preah Vihear and the nearby disputed 4.8 square kilometres, which encompass a pagoda Thai troops have occupied during the faceoff.
However, they did not state any concrete plans for troop reduction, and Thai and Cambodian military leaders remain uncommitted to withdrawal, saying they had yet to receive orders from above.
The next step: more talks between the two foreign ministers.
“We cannot solve all the problems in one meeting,” Cambodian Foreign Minster Hor Namhong said. “We need to do it step-by-step, but the first and most important issue is redeploying troops away from the temple area.”
His Thai counterpart Tej Bunnag agreed, saying, “I will immediately make a report to send to the [Thai] Council of Ministers.”
Aside from agreeing to recommend military withdrawals and to meet again among themselves, the ministers said they would also request an urgent convention of the Joint Commission on Demarcation of Land Boundary and the establishment of a temporary special task force, not unlike the group assembled to oversee compensation for Thai interests damaged in the 2003 nationalist riots.
They also agreed to recommend that their governments expedite the demining of border areas needing to be surveyed and demarcated.
Hor Namhong said Cambodia would continue to sit on its complaints to the UN Security Council over what Cambodia sees as a Thai incursion into its territory. The complaint was suspended after both sides agreed to Monday’s talks.
“Now that the meeting has moved forward, I understand we should postpone our complaint to the UN for a while,” he said.
In Phnom Penh on Tuesday, Prime Minister Hun Sen placed the burden of cooperation on the Thai side, claiming Cambodia is ready to resolve the matter.
“We understand the difficulty of our Thai friends, who must ask permission and discuss with their government and other institutions about Thailand’s internal affairs.
“So this problem is about how long the Thais need to ask for a political decision from the Thai government. For our side, it is no problem. The problem is: When will Thailand decide to take action?”
(Additional reporting by Mum Kuntear)
សាស្ត្រាចារ្យប្រវត្តិសាស្ត្រអធិប្បាយអំពីប្រាសាទព្រះវិហារ (ភាគ៥) ខែ សីហា 1, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in ប្រវត្តិសាស្ត្រ.add a comment
ដោយ មឿង ទុម
2008-07-30
បើតាមចំណារលើសិលាចារឹកនៅនឹងភ្នំសណ្ដក កាលេខ ១៩៤ និងនៅភ្នំព្រះវិហារ កាលេខ ៣៩៨ បានឲ្យដឹងថា ព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ ទិវាក ឬ ទិវាការៈ បានទទួលងារធំជាងគេបំផុត ក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍ និងជាទីប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់ព្រះបាទ សុរិយវរ្ម័នទី២ ។
RFA Photo/Uy Sophea
ប្រាសាទព្រះវិហារនៅលើកំពូលភ្នំដងរែក នៅខេត្តព្រះវិហារ។
ព្រាហ្មណ៍ទិវាក ក៏បានទទួលភារៈ ជាអ្នកចាត់ចែងបញ្ជាតពីព្រះបាទ សុរិយវរ្ម័នទី២ គឺថា លោកចាត់ចែងទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ ដែលសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការកសាងប្រាសាទទាំងអស់ នៅក្នុងស្រុកខ្មែរ នាកាលណោះ ។
លោកសាស្រ្តាចារ្យ ឃិន សុខ បង្រៀនប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ ថៃ លាវ និងភូមា នៅឯវិទ្យាស្ថានជាតិ អ៊ីណាល់កូ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង មានប្រសាសន៍ថា បានសេចក្តីថា ទ្រព្យសម្បត្តិភាគច្រើនដែលព្រាហ្មណ៍ទិវាក បានទទួលជាព្រះរាជទានពីព្រះមហាក្សត្រ រួមមានគ្រឿងអលង្ការជាមាស ជាពេជ្រដ៏មានតម្លៃ និងជាវត្ថុមានតម្លៃជាមធ្យមក្តី គឺលោកយកទៅថ្វាយព្រះអាទិទេព ស្រីសិខៈ រិស្វារៈ ទាំងអស់ ។
លោកសាស្ត្រាចារ្យ ឃិន សុខ មានអធិប្បាយដូច្នេះថា ៖ «ក្នុងការរក្សាទាក់ទងនឹងអាទិទេព ស្រីសិខៈ រិស្វារៈហ្នឹង គឺលោកធ្វើអីខ្លះនៅនឹងព្រះវិហារ? ព្រាហ្មណ៍ ទិវាការៈ ឬ ទិវាក នេះ លោកទៅសង់រូបអាទិទេពផ្សេងៗ លោកឲ្យដីភូមិ លោកទៅបោះព្រំប្រទល់ លោកឲ្យពលសម្រាប់ភូមិណា ដែលត្រូវការសម្រាប់ធ្វើម៉េចឲ្យអាចបានធ្វើការ យកស្រូវ យកអង្ករហ្នឹង យកមកបូជាធ្វើពិធីផ្សេងៗ នៅក្នុងប្រាសាទព្រះវិហារនេះ ។ ហើយមួយពេលនោះ លោកទទួលបានបុស្បុកមាសជារង្វាន់ពីព្រះបាទសុរិយវរ្ម័នទី២ លោកយកទៅថ្វាយអាទិទេព ស្រីសិខៈ រិស្វារៈ ។ ពេលដែលចូលឆ្នាំក៏លោកធ្វើសម្រាប់អាទិទេព ស្រីសិខៈ រិស្វារៈ ហ្នឹង គឺលោកយកសំរឹទ្ធទៅក្រាលនៅកណ្តាលប្រាសាទ ដែលគេយល់ថាប្រាសាទនៅឯចុងភ្នំនោះ ហើយយកចានធ្វើអំពីមាស ពីប្រាក់ យកទៅប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រាសាទ មានឲ្យជាសត្វពាហនៈ មានឲ្យជាខ្ញុំបម្រើ ។ បន្ទាប់មកទៀត លោកធ្វើការជួសជុលសំណង់ផ្សេងៗ លោកជាអ្នកទទួលព្រះករុណាយាងទៅណា លោកទៅតាមដើម្បីនឹងទទួលកិច្ចការដែលពិនិត្យមើលប្រាសាទនានា ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រ ។ អ៊ីចឹងផ្នែកខាងបូជា ផ្នែកខាងរក្សាប្រាសាទ គឺព្រះបាទ សុរិយវរ្ម័នទី២ លោកផ្ទុកផ្ដាក់ទៅលើព្រាហ្មណ៍ ឈ្មោះ ទិវាក ឬ ទិវាការៈ នេះឯង» ។
លោកសាស្រ្តាចារ្យ ឃិន សុខ បញ្ជាក់ថា ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានស្ថាបនាឡើងក្នុងបំណងពិសេស ខុសប្លែកពីការកសាងប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលស្ថាបនាឡើងដើម្បីរំឭកគុណព្រះវិស្នុរ ប្រាសាទបាពួន រំឭកគុណព្រះឥសូរ ។
លោកសាស្ត្រាចារ្យអធិប្បាយបន្ថែមដូច្នេះថា ៖ «ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានស្ថាបនាឡើង ដើម្បីធ្វើជាទីដែលគេរក្សាទុកលិង្គព្រះអាទិទេព ស្រីសិខៈ រិស្វារៈ ពីព្រោះតាមជំនឿរបស់ព្រះបាទសុរិយវរ្ម័នទី១ ជាពិសេសព្រះបាទ សុរិយវរ្ម័នទី២ ក៏អ៊ីចឹងដែរ លោកនៅតែគាំទ្រគំនិតដែលថា មហិទ្ធិឫទ្ធិធំណាស់អាទិទេពនេះ ដូច្នេះត្រូវធ្វើម៉េច បន់ស្រន់ គោរពបូជា យ៉ាងដាច់ខាត ។ សេចក្តីសង្ខេបរបស់ខ្ញុំ ទីតាំងប្រាសាទភ្នំព្រះវិហារនេះ ទីមួយ គឺគេទុកអាទិទេព ស្រីសិខៈ រិស្វារៈ ជួនកាលគេសរសេរ ខរៈ ស្វារៈ ជួនកាលគេសរសេរ សិខៈ រិស្វារៈ ប៉ុន្តែគឺជាឈ្មោះតែមួយទេ ។ គឺជាកន្លែងដែលគេរក្សាទុក ពីព្រោះអាទិទេពនេះ ដែលមានលិង្គជាតំណាង មានមហិទ្ធិឫទ្ធិធំណាស់ ។ គេជឿថា នាំភោគផល នាំសេចក្តីសុខមកដល់ប្រទេសខ្មែរ ។ ទី២ ប្រាសាទភ្នំព្រះវិហារ ទីកន្លែងនេះមិនមែនជាទីកន្លែងសម្រាប់ព្រះរាជាគង់នៅទេ ។ មិនមែនមានទីភូមិសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋទេ ។ គឺមានតែកន្លែងសម្រាប់អ្នកបួស ឲ្យចូលមកតាំងសីល ហើយនិងដើម្បីនឹងជួយបន្តពិធីគោរពបូជានេះ តទៅទៀត ។ បើបានអញ្ជើញទៅ គឺត្រូវពិនិត្យមើលនៅប្រាសាទ ដែលជាប់នឹងខ្លោងទ្វារទី៣ រាប់ពីក្រោមទៅ នៅខ្លោងទ្វារទី៣ ហ្នឹងមានសិលាចារឹកកាលេខ ៣៨១ នោះ គេសង្ស័យថា នៅត្រង់កន្លែងហ្នឹង គឺជាកន្លែងដែលគេបំបួសឲ្យទៅជាព្រាហ្មណ៍ ដើម្បីនឹងបន្តកិច្ចការគោរពនិងថែរក្សាអាទិទេព ស្រីសិខៈ រិស្វារៈ នោះតទៅទៀត ។ ដូច្នេះប្រាសាទភ្នំព្រះវិហារ ខុសពីប្រាសាទឯទៀតៗ» ។
ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានស្ថាបនាឡើងដោយព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ តាំងពីប្រមាណ ១ពាន់ឆ្នាំមុនមកម្ល៉េះ គឺកសាងឡើងនៅក្នុងដែនដីខ្មែរ ក្នុងគ្រាដែលប្រទេសថៃ ឬ សៀម នៅពុំទាន់មានវត្តមាននៅលើទីតាំងសព្វថ្ងៃនេះ នៅឡើយទេ ។
អ្នកប្រវត្តិវិទូមានជំនឿថា ការសាងសង់ប្រាសាទព្រះវិហារ មានបីដំណាក់កាលធំៗ ។ ដំណាក់កាលទីមួយ គេគិតសង្ស័យថា សង់ឡើងកាលពីជំនាន់ព្រះអង្គម្ចាស់ ឥន្រ្ទាយុទ្ធ ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ ឥន្រ្ទាយុទ្ធ គឺជាព្រះរាជបុត្រារបស់ព្រះបាទជយវរ្ម័នទី២ ។
កាលពីប្រមាណជាពាក់កណ្តាលទី១ នៃសតវត្សរ៍ទី៩ នោះ គឺអាស្រមប្រហែលធ្វើអំពីឈើ ។ លុះមកដល់រជ្ជកាលព្រះបាទ សុរិយវរ្ម័នទី១ គឺនៅពាក់កណ្តាលទី១ នៃសតវត្សរ៍ទី១១ មានការកសាងប្រាសាទព្រះវិហារជាដំណាក់កាលធំទី២ គឺគេឈូសភ្នំយកថ្មភ្នំ ធ្វើជាកាំជណ្តើរធ្វើផ្លូវឡើងទៅលើភ្នំនិងយកថ្មភ្នំ ទៅកសាងជាទីតាំងប្រាសាទផ្សេងៗ នៅក្នុងដែនដីនៃប្រាសាទព្រះវិហារនោះ ។
បន្ទាប់មក គឺក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសុរិយវរ្ម័នទី២ គឺនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១២ ពេលនោះហើយដែលគេគិតថា ប្រាសាទភ្នំព្រះវិហារ ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងឲ្យកាន់តែល្អដែលជាការកសាងក្នុងដំណាក់កាលធំទី៣ ។ ព្រះបាទសុរិយវរ្ម័នទី២ នោះហើយ ដែលព្រះអង្គបានសាងប្រាង្គប្រាសាទអង្គរវត្ត ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប សព្វថ្ងៃនេះ ។
លោកសាស្រ្តាចារ្យ ឃិន សុខ បញ្ជាក់ថា ប្រទេសថៃ ឬសៀម មានកំណើតលើដែនដីសព្វថ្ងៃនេះ គឺចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី១៣ ក្រោយមក ។
សូមរំឭកជូនថា ទីតាំងដែលធ្វើប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំ ទីខ្ពស់ជាង គេនោះមានកំពស់ ៥២៥ម៉ែត្រ ។ តួប្រាសាទសំខាន់នោះ មានទំហំ ៣៥ម៉ែត្រគុណនឹង ៤៥ម៉ែត្រ ដែលគេគិតសង្ស័យថា ជាកន្លែងរក្សាទុកលិង្គអាទិទេព ឈ្មោះ ស្រីសិខៈ រិស្វារៈ ។
បើគិតពីផ្លូវចូលពីដីទំនាប មានកាំជណ្តើរសម្រាប់ឡើងបន្តិចម្តងៗរហូតដល់តួប្រាសាទដែលនៅលើកំពូលភ្នំនោះគឺមានចម្ងាយទាំងអស់ ៨០៤ម៉ែត្រ ដែលក្នុងនោះ គេត្រូវឆ្លងកាត់ខ្លោងទ្វារ៥ ។
លុះដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦២ តុលាការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេ នៅប្រទេសហុល្លង់ បានប្រកាសជាផ្លូវការទទួលស្គាល់ប្រាសាទព្រះវិហារនិងបរិវេណប្រាសាទថា ជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឲ្យខ្មែរឈ្នះក្តីលើភាគីប្រទេសថៃ ៕
ប្រភព៖ http://www.rfa.org/khmer/preah-vihear-history/preah-vihear-history5-07312008045031.html
ខ្មែរក្រៅប្រទេសគាំទ្រសម្ដេចឪក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះទឹកដីជាមួយថៃ ខែ សីហា 1, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in ព័ត៌មាន.add a comment
ដោយ កេសរណ្ណីយ្យា
2008-07-31
ក្នុងបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង ជាពិសេសបញ្ហាព្រះវិហារជាមួយថៃនេះ ខ្មែរទាំងក្នុងទាំងក្រៅប្រទេសមួយចំនួន មានយោបល់ថាមានតែអតីតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ព្រះមហាវីរក្សត្រ សម្តេច នរោត្តម សីហនុ ប៉ុណ្ណោះ ទើបមានសក្តានុពលអាចដោះស្រាយជូនប្រទេសជាតិបាន ថ្វីបើព្រះអង្គទ្រង់ជរាភាពណាស់ទៅហើយក្តី ។
លោក ប្រាក់ សេរីវុឌ្ឍ អនុប្រធានទួលបន្ទុកផ្នែកកិច្ចការអន្តរជាតិរបស់សហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ដែលមានទីស្នាក់ការនៅរដ្ឋ New Jersey សហរដ្ឋអាមេរិក (ស.រ.អា.) មានប្រសាសន៍ថាលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីខ្មែរនៅពុំទាន់មានកម្លាំងខ្លាំងក្លាអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបានឡើយ ខុសពីសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ដែលប្រៀបបានទៅនឹងស្រាទំពាំងបាយជូរកាន់តែចាស់កាន់តែខ្លាំង ។
លោក ប្រាក់ សេរីវុឌ្ឍ បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «ខ្ញុំយល់ថាអ្នកដែលមានលទ្ធភាពចេញមុខតតាំងរឿងហ្នឹងតាមផ្លូវនយោបាយការទូតអន្តរជាតិហ្នឹង ។ ខ្ញុំយល់ថា កម្លាំងរបស់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន តែម្នាក់ឯងក្នុងនាមជានាយករដ្ឋមន្ត្រីហ្នឹងមិនគ្រប់កម្លាំងសម្រាប់ទៅតវ៉ាជាមួយនឹងអន្តរជាតិទេ ។ ខ្ញុំនិយាយនេះអត់មានការបង្អាប់អីចំពោះសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ទេ ថាខ្ញុំគោរពក្នុងនាមគាត់ជាអ្នកដឹកនាំខ្មែរបានបោះឆ្នោតជាប់ជាផ្លូវការ ប៉ុន្តែខ្ញុំចង់ឃើញកម្លាំងមួយទៀតបន្ថែមពីលើដើម្បីឲ្យគ្រប់ដៃគូ ដៃឆ្វេង ដៃស្ដាំ គឺព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះបាទ នរោត្ដម សីហនុ លោកថ្វីត្បិតតែមានព្រះជន្មាយុចាស់ជរាហើយតាមផ្លូវកម្លាំងកាយសុខភាព ក៏ប៉ុន្តែតាមផ្លូវជីវិតនយោបាយរបស់លោក ជាពិសេសគឺរឿងការទូតអន្តរជាតិ លោកប្រៀបបាននឹងស្រាដែលគេទុកយូរឆ្នាំ យូរណាស់កាន់តែខ្លាំងណាស់ បានន័យថាលោកមានទឹកមាត់ប្រៃក្នុងការតវ៉ារឿងប្រាសាទព្រះវិហារ រឿងបញ្ហាផ្សេងៗទាក់ទងនឹងព្រំដែន ព្រោះលោកជាអ្នកដឹកនាំមួយដែលមានអាយុវែងជាងគេនៅក្នុងចំណោមអ្នកដឹកនាំពិភពលោក ហើយបានតាមទាន់ស្ថានការណ៍ទាំងប៉ុន្មានដែលទាក់ទងនឹងប្រទេសកម្ពុជា» ៕
ប្រភព៖ http://www.rfa.org/khmer/indepth/KH-US-supports-Sihanouk-2solve-border-dispute-07312008061903.html
ខ្មែរនៅបរទេសប្រតិកម្មនឹងថេរដីការបស់សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ទេព វង្ស ខែ សីហា 1, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in ព័ត៌មាន.add a comment
ដោយ កេសរណ្ណីយ្យា
2008-07-31
ព្រះសង្ឃពុទ្ធសាសនាថ្នាក់រាជាគណៈសំខាន់ៗនៃប្រទេសកម្ពុជាមានគម្រោងនឹងធ្វើពិធីបួងសួងដើម្បីសុំសន្តិភាពនិងទឹកដីនៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ដើម្បីបញ្ចៀសការធ្វើសង្គ្រាមបង្ហូរឈាមរវាងកងទ័ពខ្មែរនិងថៃដែលកំពុងតែប្រឈមមុខដាក់គ្នាដ៏តានតឹងនៅឡើយនោះ ។
សម្តេចព្រះអគ្គមហាសង្ឃរាជាធិបតី ទេព វង្ស បានមានព្រះរាជបន្ទូលកាលពីព្រឹកថ្ងៃពុធ នៅវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ ឬវត្តប្រាសាទព្រះវិហារក្នុងទឹកដីខ្មែរអំពីគម្រោងនៃពិធីនេះ៖ «គណៈសង្ឃនាយក សង្ឃនាយករង សុទ្ធតែរាជាគណៈ សុទ្ធតែសម្ដេចៗ សុំបូជាក្រុងពាលីសុំទឹកសុំដី សុំឲ្យទីនេះកន្លែងនេះមានសុខសន្តិភាព ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១ទៅ ។ អាត្មាប្រកាសថា សុខចិត្តយើងបង្ហូរទឹកភ្នែកវាប្រសើរជាងបង្ហូរឈាមគ្នា ។ ថៃក៏ព្រះពុទ្ធសាសនាដូចគ្នា» ។
ចំពោះព្រះសង្ឃដីការបស់សម្តេចព្រះអគ្គមហាសង្ឃរាជាធិបតី ទេព វង្ស ខាងលើនេះ ខ្មែរនៅឯនាយសមុទ្រជាច្រើនរួមមានតំណាងសមាគមខ្មែរនៅប្រទេសហុល្លង់ផង បានសម្តែងការមិនសប្បាយចិត្តយ៉ាងខ្លាំងដែលព្រះអង្គប្រកាសថា សុខចិត្តបង្ហូរទឹកភ្នែកតែមិនបង្ហូរឈាមជាមួយថៃ ព្រោះថាខ្មែរដែលប្រកាន់ខ្លួនថាជាអ្នកស្នេហាជាតិនោះនឹងមិនព្រមបង្ហូរទឹកភ្នែក ក្រោយបាត់បង់ទឹកដីឲ្យថៃនោះឡើយ ផ្ទុយទៅវិញគេបានប្រកាសថានឹងស្ម័គ្រចិត្តចូលជាយោធាបង្ហូរឈាមជាមួយសត្រូវឈ្លានពានវិញ ។
ក្នុងពេលេជាមួយគ្នានោះព្រះសង្ឃដីការបស់សម្តេចព្រះអគ្គមហាសង្ឃរាជាធិបតី ទេព វង្ស ដដែលនេះក៏ធ្វើឲ្យខ្មែរទាំងក្នុងទាំងក្រៅប្រទេសភាគច្រើនមិនអាចយល់បានថា ព្រះអង្គប្រាថ្នាចង់បញ្ចេញយោបល់ពីរឿងអ្វី ?
លោក ឱក សឿម តំណាងមូលនិធិសង្គមកិច្ចពោធិព្រឹក្សនៅរដ្ឋ Virginia របស់កាសែតពោធិព្រឹក្សនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រសាសន៍ពោរពេញទៅដោយចម្ងល់ក្នុងចិត្តដូច្នេះ ៖ «ខ្ញុំដូចយល់ថា ត្រូវខុសមិនដឹងទេ យល់ថាដូចជាសុខចិត្តឲ្យគេយកដីហើយអង្គុយយំទៅ ។ ពាក្យលោកប្រើហ្នឹងខ្ញុំមិនយល់ មិនយល់ស្របជាមួយលោក មិនយល់ដូចលោកទេ លោកមិនដឹងជាចង់មានន័យថាម៉េច ស៊ូស្រក់ទឹកភ្នែក ? អាហ្នឹងបើអាចបកប្រែថា យើងឲ្យដីទៅគេ យើងអង្គុយយំតែម្ដងទៅ មិនធ្វើសង្គ្រាម ។ បើប្រែទៅតាមសំឡេងមួយទៀត បើប្រែទៅតាមការនឹកឃើញថា សុំយំធ្វើជាសន្តិភាព បួងសួងអីអ៊ីចឹងទៅចុះ មិនប្រើអាវុធ ចង់និយាយថាអង្គុយយំឲ្យគេអាណិតទៅវិញ អ៊ីចឹង ? ដូចជាអ៊ីចឹងទេ ? ខ្ញុំពិបាកយល់ដែរខ្ញុំមិនយល់ដែរ សួរគេសួរឯង ម៉េចក៏មានពុទ្ធដីកាអ៊ីចឹង ? ហើយខ្ញុំអាចយល់ថាដូចជាសុខចិត្តសម្រក់ទឹកភ្នែកស្ដាយដី គេយកក៏យកទៅចុះ ដូចអ៊ីចឹង តាមខ្ញុំយល់កាត់ទៅ» ។
មិនតែប៉ុណ្ណោះព្រះតេជព្រះគុណ ចន្ថន ព្រះចៅអធិការវត្តខ្មែរ ពុទ្ធិការាម នៅរដ្ឋ Maryland ក៏មានសង្ឃដីកាថាពុំអាចយល់បានថា សម្តេចព្រះអគ្គមហាសង្ឃរាជាធិបតី ទេព វង្ស ប្រាថ្នាចង់និយាយពីអ្វីដែរ ។
ព្រះតេជព្រះគុណ ចន្ថន បានមានដីកាថា ៖ «មិនដឹងមិនយល់ទេ អាត្មាស្ដាប់ឆ្ងល់ដែរ ? ឆ្ងល់ពីលោកដែរមិនដឹងយល់ថាម៉េច ? មិនយល់ពីលោកមានសង្ឃដីកាហ្នឹងដែរ អាត្មាកំពុងតែគិតមើលគេយល់ថាម៉េច ? នាំលោកសង្ឃទៅអង្គុយស្រក់ទឹកភ្នែកមានន័យថាម៉េច ? អាត្មាមិនយល់ដែរហ្នឹង ទាល់តែសួរព្រះអង្គផ្ទាល់តែម្ដង បើអាត្មា អាត្មាមិនយល់ទេ ។ ឥឡូវសភាពការណ៍កំពុងតែកុនទៅហើយ យើងត្រូវប្រឹង សមត្ថភាពមានប៉ុន្មានជួយទប់ជួយការពារតាមគ្រប់វិធីដែលយើងមាន ។ បើលោកមានសង្ឃដីកាអ៊ីចឹងអាត្មាមិនយល់ទេ» ។
ទោះជាយ៉ាងណាក្តីសូមរំឭកថា ពិធីបួងសួងសុំសន្តិភាពរបស់សម្តេចសង្ឃរាជខ្មែរអង្គបច្ចុប្បន្ននេះ នឹងចាប់ផ្តើមប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃសុក្រស្អែកនេះ ៕
ប្រភព៖ http://www.rfa.org/khmer/indepth/KH-US-reactions-2TepVong-07312008065711.html
Cambodia preparing lavish celebration at border temple ខែ សីហា 1, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in News.add a comment
Phnom Penh – Cambodia will host a huge post-election celebration at Preah Vihear temple attended by the country’s first lady, Bun Rany, and other high ranking officials, the government said Thursday.
Far from softening its stance on the 11th century border temple after it was made a Cambodian World Heritage site by UNESCO, angering neighboring Thailand, Cambodia is defiantly flaunting the site.
‘We are all in preparation for Bun Rany’s arrival. We have no security concerns because as a World Heritage site, the temple is a tourist destination, not a war zone,’ Preah Vihear Deputy Governor Ka Lean said by telephone.
Although after recent talks with Thailand both sides agreed in principal to withdraw troops estimated to have reached more than 2,000 in the area, observers on the Cambodian side say no troops have been redeployed so far.
The celebration is scheduled for Friday, according to government spokesman Khieu Kanharith and Ka Lean.
Bun Rany is the wife of Prime Minister Hun Sen, and is a powerful political force in her own right, as well as being the head of the nation’s Red Cross.
Her presence is expected to significantly boost the morale of Cambodian civilians and military on the border near the temple, around 300 kilometres north of the capital.
Thailand sent troops into what it maintains is disputed land but Cambodia says is sovereign territory more than two weeks ago in a move that has severely strained bilateral diplomatic relations.
เมีย “ ฮุนเซน” นำทีมขึ้นเขาพระวิหารฉลองใหญ่ ខែ សីហា 1, 2008
Posted by សុភ័ក្ត្រ in ข่าว.add a comment
การฉลองใหญ่ก่อนหน้านี้จัดขึ้นวันที่ 14 ก.ค.ที่สนามกีฬาโอลิมปิกกรุงพนมเปญ คราวนี้ขึ้นจัดเขาพระวิหารเลยแม้ทหารทั้งสองฝ่ายจะยังเผชิญหน้ากันอยู่ก็ตาม (ภาพ: Reuters)
ผู้จัดการออนไลน์– แม้ว่าทหารของทั้งสองฝ่ายจะยังคงตั้งประจันหน้ากันบนเขาพระวิหารก็ตาม ทางการกัมพูชามีกำหนดการฉลองใหญ่อีกครั้งหนึ่งวันศุกร์ (1 ส.ค.) นี้ โดยครั้งนี้จะจัดที่ปราสาทพระวิหารเลยทีเดียว
ท่านผู้หญิงบุนรานีฮุนเซน (Bun Rani Hun Sen) ภริยาที่ทรงอำนาจอิทธิพลของนายกรัฐมนตรีสมเด็จฯ ฮุนเซน จะเป็นประธานในพิธี นายเขียวกัญฤทธิ์ (Khieu Kanharith) โฆษกรัฐบาลแถลงเรื่องนี้ในวันพฤหัสบดี
นับเป็นการจัดเฉลิมฉลองปราสาทพระวิหารหลังการเลือกตั้งวันที่ 27 ก.ค. ซึ่งพรรคประชาชนกัมพูชา (Cambodian People’s Party) ของสมเด็จฯ อัครมหาเสนาบดีเดโชฮุนเซนประกาศได้รับชัยชนะอย่างถล่มทลาย
หลังปราสาทพระวิหารได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยองค์การยูเนสโกวันที่ 7 พ.ค. ชาวกัมพูชาฉลอง “ ชัยชนะ” กับ “ ความสำเร็จ” นี้มาแล้ว 2 ครั้ง
ครั้งแรกมีจขึ้นในวันที่ 8 ก.ค.เมื่อผู้คนนับพันๆ ลงสู่ท้องถนนกรุงพนมเปญโดยมิได้นัดหมาย ต่อมาเพียงข้ามสัปดาห์ก็มีการฉลองใหญ่ที่สนามกีฬาโอลิมปิก กรุงพนมเปญ ต้อนรับการกลับประเทศของคณะเจรจาที่นำโดยโสกอาน (Sok An) รองนายกฯ และรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
ครั้งนี้มีนักร้องนักแสดงไปร่วมงานอย่างคับคั่ง มีชาวกรุงพนมเปญเข้าชมนับหมื่นคน มีการถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ไปทั่วประเทศ
แต่ยังไม่มีการแถลงรายละเอียดเกี่ยวกับเนื้อหาของงานที่จะจัดขึ้นบนเขาพระวิหารในวันศุกร์นี้ ซึ่งโดยปกติที่นั่นต้องพึ่งพาอาหารและน้ำดื่มจากฝั่งไทยเนื่องจากด้านกัมพูชาเป็นหน้าผาชันการขนส่งสัมภาระต่างๆ ขึ้นไม่สะดวก
นอกจากนั้นทหารไทยราว 500 คนกับทหารเขมรกว่า 1,000 คนกำลังเผชิญหน้ากันในวัดแห่งหนึ่ง ห่างจากทางขึ้นปราสาทพระวิหารเพียงประมาณ 200 เมตรเศษๆเท่านั้น ยังไม่ทราบว่าทางการจะอนุญาตให้ทหารไปร่วมการฉลองใหญ่ด้วยหรือไม่.
ប្រភព៖ http://manager.co.th/IndoChina/ViewNews.aspx?NewsID=9510000090410
